Nederlands als zesde taal

Nederlands is mijn zesde taal, een taal die ik pas laat in mijn leven ben gaan leren, op mijn 36e. Ik ben geboren in India, met Tamil als moedertaal. Ik groeide op in New Delhi, waar ik op school Hindi en Engels leerde en sprak. Op de middelbare school leerde ik een beetje Duits en toen ik naar de universiteit in de VS ging, volgde ik cursussen Spaans.

"Hoewel we een internationaal georiënteerde samenleving zijn, is de realiteit dat de meeste zaken in het publieke domein in het Nederlands worden gedaan"

-Vinod Subramaniam-

Na 11 jaar in de VS ging ik naar Duitsland om te werken aan het Max Planck Instituut voor Biofysische Chemie. Hoewel ik in een internationale omgeving werkte, realiseerde ik me al snel dat ik de taal moest leren om uit de instituutsbubbel te komen. De basiskennis van mijn middelbareschooltijd was niet echt genoeg, dus ging ik weer systematisch Duits leren. Dat betekende avondlessen aan de Volkshochschule en het oefenen van mijn Duitse vaardigheden bij de winkels en op de plaatselijke markt –noodgedwongen – en in gesprekken met het Duitstalige personeel van het instituut. Wat bedoeld was als een kort verblijf van twee jaar, werd uiteindelijk bijna zes jaar. En ik denk dat het leren van de taal een van de beste investeringen was die ik heb gedaan.

In 2004 kwam ik naar Nederland en ging meteen aan de slag om de taal te leren. Kennis van Engels en Duits hielp in de basis, maar ik had het niet gekund zonder een bezoek van twee weken aan de nonnen in Vught en zonder er steeds weer op aan te dringen dat er in het Nederlands tegen me gesproken en geschreven werd. Na verloop van tijd werden mijn vaardigheden beter. En hoewel mijn beheersing van de Nederlandse taal zeker niet perfect is, is het zeker toereikend voor vrijwel alles wat ik moet doen. Ik ben er ook van overtuigd dat ik de professionele en maatschappelijke rollen die ik heb mogen vervullen – directeur van een nationaal instituut, rector magnificus en bestuursvoorzitter van twee Nederlandse universiteiten – niet had kunnen bereiken zonder de taal te beheersen. Hoewel we een internationaal georiënteerde samenleving zijn, is de realiteit dat de meeste zaken in het publieke domein in het Nederlands worden gedaan. Om daarin effectief en adequaat te kunnen participeren, is beheersing van de taal onontbeerlijk.

Het is echter niet gemakkelijk. Ik heb het geluk gehad drietalig te zijn opgegroeid en een talenknobbel te bezitten, maar dat is niet iets wat iedereen heeft. Je moet tijd en middelen hebben om te kunnen investeren in het leren van de taal, maar het eindresultaat is zeker de moeite waard. In mijn geval heeft het naast mijn professionele carrière ook betekend: ontsluiting van nieuwe teksten en nuancen, en uiteindelijk een diepere integratie in de maatschappij.

Internationale studenten moedig ik altijd aan om de taal te leren. Ja, je kan je prima redden met Engels in zowel de studie als daarbuiten. Maar het beheersen van de taal helpt je nog beter de wereld om je heen te doorgronden en daarin je eigen plek te vinden. Met alle kansen die dat – ook voor jezelf – oplevert.

Vinod Subramaniam is natuurkundige en voorzitter van het college van bestuur van de Universiteit Twente.

Dit was een column uit Neerlandia nummer 3 van 2024.