Vlaamse politici pleiten voor stemrecht vanaf zestien jaar, maar handelen ze ook naar hun woorden

De afgelopen jaren dook stemrecht voor zestien- en zeventienjarigen af en toe op in de Vlaamse actualiteit. Vaak kort, naar aanleiding van een wetsvoorstel, om snel weer te verdwijnen en enkele maanden later opnieuw op te duiken. Die wetsvoorstellen kwamen tot vorig jaar uitsluitend van Open VLD (de Vlaamse liberalen) en Groen. In het najaar van 2016 spraken ook SP.A (socialisten) en CD&V (christendemocraten) zich uit als voorstander van stemrecht vanaf zestien.

Een stem in het hier en nu

Voor de Vlaamse Jeugdraad is het duidelijk. Wij streven naar een samenleving die jongeren actief mee vormgeven. Het stemrecht kan hieraan een waardevolle bijdrage leveren: het kan jongeren klaarstomen tot actieve burgers en politici tot vertegenwoordigers van jongeren. Nu hangen jongeren vaak te veel af van de goodwill van politici. Als meer jongeren kunnen gaan stemmen, worden politici ook verplicht rekening te houden met hun wensen en behoeften. Vroege politieke betrokkenheid werpt volgens onderzoek ook in de toekomst haar vruchten af. Van een win-winsituatie gesproken.

We stimuleren als Vlaamse Jeugdraad ook het onderwijs om meer aandacht te schenken aan maatschappelijke en politieke vorming op school. Ook hier kan de invoering van het stemrecht vanaf zestien jaar aan bijdragen: het wakkert discussie aan en brengt debat op gang. Informatie en stimulans zijn bovendien speerpunten voor succesvolle participatie.

De kern van het verhaal ligt voor ons in het feit dat jongeren niet alleen de toekomst zijn. Ze zijn vooral ook ‘vandaag’. Jongeren zijn volwaardige burgers van onze samenleving met een waardevolle mening, die er in het hier en nu toe doet. Het draagvlak voor stemrecht voor zestien- en zeventienjarigen in Vlaanderen is er. Het is dringend tijd dus dat we er werk van maken.

Procedures

In Vlaanderen kleuren we bolletjes bij de gemeenteraads-, provincieraads-, Vlaamse , federale en Europese verkiezingen. Om het stemrecht in te voeren, zijn er, hoe kan het ook anders, verschillende procedures naargelang het kiesniveau. Voor de gemeente- en provincieraadsverkiezingen volstaat een aanpassing van het kiesdecreet, waar een gewone meerderheid voor nodig is. Om de stemleeftijd ook te verlagen voor de Vlaamse, federale en Europese verkiezingen, hebben onze Vlaamse politici hun collega’s van het Franstalige en het Duitstalige gewest nodig. Voor het verkiezen van Europese vertegenwoordigers volstaat een gewone meerderheid in het federaal parlement. Om zestien- en zeventienjarigen ook te laten meestemmen op Vlaams en federaal niveau, is een grondwetswijziging nodig.

Politici, doe wat u zegt

De invoering van het stemrecht vanaf zestien lijkt op het eerste gezicht misschien niet iets voor morgen, maar is eigenlijk snel realiseerbaar. In 2018 verkiezen Vlamingen vertegenwoordigers voor hun gemeenteraad. Binnenkort wordt het kiesdecreet besproken in het parlement en een gewone meerderheid volstaat om zestien- en zeventienjarigen in 2018 te laten meestemmen. Die meerderheid is er, maar een dergelijke wisselmeerderheid wordt in het Vlaams Parlement zelden gevormd. De invoering van stemrecht voor zestien- en zeventienjarigen is dus perfect mogelijk. Het vergt alleen wat politieke moed: politici zullen over de coalitiegrenzen heen moeten kijken.

Als Vlaamse Jeugdraad riepen we politici begin dit jaar al op om “uit hun kot te komen” voor jongeren. De voorbije maanden toonden politici van partijen die voorstander zijn, zich strijdvaardig in straffe opiniestukken en tv-debatten. Maar handelen ze ook naar hun woorden? Op die vraag zullen we snel antwoord krijgen.

Eveline Meylemans is voorzitter van de werkgroep beleidsparticipatie van de Vlaamse Jeugdraad.

Dit was een artikel uit Neerlandia nummer 1 van 2017.