Neerlandia

Inhoud nummer 2 2021 | jaargang 125

Entie quade valsche propheete
Smerdene met sinen beheette,
Den verdoemden riken man
Daer gheen behout en was an


Woord vooraf

Wat zegt ANS echt over groter als?
door hoofdredacteur Peter Debrabandere

Onlangs is via de kranten, de radio en de televisie in Nederland en Vlaanderen het nieuws bekendgemaakt dat er een nieuwe uitgave is van de Algemene Nederlandse Spraakkunst , door ingewijden de ANS genoemd. De indruk is gewekt dat er enkele regels van de Nederlandse spraakkunst aangepast zijn, dat je vanaf nu naast hij is groter dan zijn broer ook hij is groter als zijn broer kunt zeggen; naast hij geeft hun het boek ook hij geeft hen het boek; naast hij heeft noogt geld ook hij heeft nooit geen geld.

Maar dat klopt helemaal niet.


“Schoonheid is ook vlak bij je deur te vinden”

Interview met Tom Waes
Anna Rademakers

Reizen Waes Vlaanderen: Limburg | © Johan Jacobs

Tom Waes is misschien wel ’s lands bekendste Vlaming en ook in Nederland wint de sympathieke Belg aan populariteit. Met Reizen Waes is hij al jaren zowel bij de Vlaamse VRT als bij de Nederlandse VPRO te zien. Momenteel werkt hij aan Reizen Waes Nederland, nadat hij al – gedwongen door de reisbeperkingen die corona met zich meebracht – in eigen land Reizen Waes Vlaanderen had opgenomen. Neerlandia sprak met hem over reizen in de Lage Landen, programma’s maken in coronatijd en Vlaams-Nederlandse samenwerking in de televisiewereld.

Lees dit interview


Krities Afrikaans

LitNet (LitNet Akademies ingesluit) en Voertaal 
Auteur: Etienne van Heerden

Vanaf 2021 sal LitNet in samenwerking met die Victoria Hotel en Tuishuise in Cradock ’n LitNet/Tuishuis-Inwonende Skrywerskap aanbied.

Die webwerf vir ernstige Afrikaanse gesprek, www.litnet.co.za, se slagspreuk is Krities Afrikaans. LitNet rig sigself op die meer ingeligte en gekwalifiseerde lesersmark in veral Suid-Afrika en stimuleer kritiese gesprek in hoofsaaklik Afrikaans, maar ook in Nederlands, en in ’n baie mindere mate in Engels en Xhosa.


Het effect van COVID-19 op onze havens

Auteur: Joost Hintjens

De belangrijkste havens van het Trans-Europese transportnetwerk (TEN-T) | Bron

De coronapandemie had en heeft een enorme impact op ons sociale en economische leven. Een sector die als eerste geraakt werd in onze streken, is die van het transport en de wereldhandel. Toen eind 2020 de eerste covidgevallen in Wuhan bekend werden, ging China in een strenge lockdown.


De magie van de realiteit

Magisch realisme in literatuur en schilderkunst
Auteur: Ludo Beheydt

De behoefte aan magie is des mensen. De werkelijkheid is te bot en te prozaïsch. Of zoals Jozefien van Beek recent in de boekenbijlage van De Standaard schreef: “soms is het gewoon heel leuk om een beetje magisch te denken. Om de werkelijkheid wat te ontdoen van de betekenisloze toevalligheden en te denken dat iets – de liefde, een job, een woning – ‘meant to be’ is.” Dat magische denken en de intuïtie van een geheimenisvolle extra betekenis van de realiteit ligt ook aan de basis van het magisch-realisme dat zich in Vlaanderen vooral in de letteren manifesteerde en in Nederland in de schilderkunst.

Wat in de sleur van het dagelijkse leven niet kan, kan in de magie van de droomwereld wel in vervulling gaan


Rekeningrijden en de mobiliteit van beleid

Auteur: Thomas Vanoutrive

Beleid is mobiel en het transportbeleid vormt daar geen uitzondering op. De mobiliteit van beleid (policy mobility) doelt op het verspreiden van beleidsideeën, -maatregelen en -vertogen die van het ene land naar het andere reizen. Het concept is verwant met termen als gidsland en beste praktijken. Rekeningrijden is een voorbeeld van een idee dat al een hele weg heeft afgelegd en de laatste jaren op de beleidstafel lag in zowel het Vlaams Gewest als het Brussels Hoofdstedelijk Gewest als Nederland. In deze bijdrage gaan we in op de mobiliteit van het beleidsidee rekeningrijden, in het bijzonder tussen Nederland en Vlaanderen.

In verschillende Europese landen groeit het besef dat de opkomst van elektrisch rijden kan leiden tot een aanzienlijke daling van inkomsten uit accijnzen op diesel en benzine


Nederland en Vlaanderen: pak samen corona aan!

Auteurs: Wim van Gelder en Gui Van Gorp

Wie het coronanieuws in Nederland en Vlaanderen volgt, ziet veel parallellen in de aanpak van de crisis. Maar bij een vergelijking van nagenoeg dezelfde maatregelen in het Nederlandstalig gebied van Europa valt op: ze gelden niet gelijktijdig. Als voor beide regio’s hetzelfde beleid geldt, kan het grensverkeer weer vrij worden en is er kans dat het draagvlak in de samenleving weer groter wordt. Maar dan moeten Nederland en Vlaanderen wel gaan samenwerken.

Verschil van aanpak leidt zowel tot hilariteit als tot irritatie, maar beide ondermijnen het vertrouwen in de maatregelen


Ontdek de Nederlandstalige literatuurgeschiedenis op www.literatuurgeschiedenis.org

Auteur: Karin Vingerhoets

De Koninklijke Bibliotheek (KB), de nationale bibliotheek van Nederland, heeft samen met de Taalunie een nieuwe educatieve website voor Nederlandse en Vlaamse leraren en leerlingen gemaakt over Nederlandstalige literatuurgeschiedenis: www.literatuurgeschiedenis.org. De website biedt kennis en inspiratie over tal van literaire werken, schrijvers, onderwerpen en stromingen. De site is speciaal ontwikkeld voor leerlingen in de bovenbouw van het Nederlandse voortgezet onderwijs en in de derde graad van het Vlaamse secundair onderwijs en wordt ook gebruikt door (eerstejaars)studenten en andere belangstellenden in het Nederlandse taalgebied.


Leo Baekeland … of hoe je rijk wordt door een uitvinding

Maar geld maakt niet altijd gelukkig
Auteur: Bonny Wassing

Leo Baekeland met twee leeuwenwelpen in de dierentuin van Berlijn, ca. 193, een verwijzing naar zijn voornaam | Bron

De Gentenaar Leo Baekeland krijgt in 1909 patent op een chemisch product dat hij bakeliet noemt. Hij laat het op grote schaal produceren en het wordt een groot succes. Baekeland wordt er multimiljonair door. Hij vertrekt naar de VS en bakkeleit met zijn zoon over de erfrechten. Na zijn pensioen leeft Baekeland steeds meer als kluizenaar. Hij is geobsedeerd door de tropische tuin op zijn landgoed in Florida. Kleinzoon Brooks erft een vermogen door de uitvinding van het bakeliet, maar die heeft andere ambities dan zijn grootvader Leo.

Baekeland is niet alleen een gedreven academicus, hij weet zijn uitvinding ook commercieel tot een succes te maken en verdient er miljoenen mee

Dit is deel 4 in de reeks Als de Lage Landen te klein zijn.


Column | Frans-Vlaanderen

Het onderwijs Nederlands in Noord-Frankrijk anno 2021
Auteur: Hendri Vaassen

Tot voor kort leerden bijna 20.000 Noord-Fransen Nederlands van de kinderopvang tot het volwassenenonderwijs. Nu dreigt dit aantal te slinken …

De gediplomeerden krijgen een diploma met de vermelding: internationalisering Nederlands


Samenwerking Afrikaans-Nederlands: een nieuwe bouwsteen wordt gelegd

Auteur: Joris Cornelissen

Langzaam maar zeker komt een steeds serieuzere ketensamenwerking van de grond tussen het Nederlands en het Afrikaans. Ook al ontbreekt het onderwerp op de politieke agenda en is het niet bepaald voorpaginanieuws in de media, maar toch. Langzaam, maar gestaag, en vooral getrokken vanuit private initiatieven stoelend op enthousiasme om de taalkundige nabijheid van de talen verder te benutten; en vooral om sprekers van de talen, jong en oud, met elkaar in contact te brengen. We leven tenslotte in een tijd van internationalisering. En aandacht voor de internationalisering van taal is daarbij logisch, interessant én bovenal een kans. Voor ketensamenwerking op het vlak van academische samenwerking, literatuur en vooral ook muziek zijn eerder al bouwstenen gelegd. En nu wordt die samenwerking verder uitgebouwd.

Ruim vierhonderd docenten en leerlingen op scholen in Nederland, Vlaanderen en in het Caribisch gebied hadden zich hiervoor aangemeld en hebben met de digitale lesbrief gewerkt


De schrikvraag

Ben ik nu echt de man waarmee ze getrouwd is?

Auteurs: Mark Uytterhoeven & Peter Debrabandere

Dat klinkt toch echt alsof ik haar hondje ben! De hond met wie ze gaat wandelen! Er zijn drie mensen gewond geraakt, waarvan een kritiek. Dat lijkt mij al iets minder erg. Cancellara is de beste waarmee ik ooit gewerkt heb. Cancellara zal wel verf zijn, denk ik dan. Messi was niet de beste speler waarmee ik samenspeelde. Toegegeven, nu denk ik eerst: wie dan wel? En niet: wat dan wel?

Komt waarmee niet van met wat? En is wat niet bewust denigrerend als je ermee naar een menselijk wezen verwijst? Met wat ik getrouwd ben! Met wie ik getrouwd ben? Met een vrouw die mij voorstelt als de man waarmee ze getrouwd is.

Mark Uytterhoeven uit in De schrikvraag zijn verwondering of verbazing over een of andere taalontwikkeling. Peter Debrabandere legt uit waar de ontwikkeling vandaan komt en hoe we eventueel normatief tegen de ontwikkeling aan kunnen kijken.

Lees het hele artikel


Van krijg de tering tot vuile coronalijer

Waarom schelden Nederlanders met ziektes?

Auteur: Tom Ruette

Affiches van de provincie Antwerpen ter bestrijding van tuberculose | Bron

Scheldwoorden, vloeken en verwensingen putten vaak uit thematische domeinen waar een taboe op rust of rustte. Taboes verschillen van mens tot mens, van cultuur tot cultuur. En ook tussen Vlaanderen en Nederland. Daarom schelden, vloeken en verwensen verschillende mensen op verschillende manieren. Het gesakker met ziektes lijkt iets oer-Hollands en niets voor een Vlaming. Laten we eens uitzoeken hoe dat precies zit.

Ik stel liever de vraag: waarom is vloeken met ziektes vandaag nog zo populair?


ANV

Waarom het beste soms nog beter moet

Auteur: Frank Judo 

Al wie ijvert voor een mooi doel, heeft wel ergens een vaag beeld van het verloren paradijs. Voor de ene lijkt dat op het eiland van Robinson, voor de andere op de Atheense polis. Wij zijn bescheidener en denken wel eens terug aan de tijd toen Vlaanderen nog massaal naar de Nederlandse televisie keek. Een paradijs zou niet verloren zijn als er nog veel van overbleef, maar een stukje mag wel. Dat stukje heeft een naam: het heet BVN en lijkt onder zware druk te staan.


Algemene vergadering 2021 
De algemene vergadering 2021 wordt gehouden op zaterdag 25 september 2021 in de Oude Pastorie, Essendonk 3, 2910 Essen. De agenda zal naar de leden worden gestuurd. De algemene vergadering wordt door de landenafdelingen in hun ledenvergadering voorbereid, waar leden worden gekozen die in de algemene vergadering stemrecht hebben. Nederland en Vlaanderen vaardigen elk dertien stemgerechtigden af en Zuid-Afrika drie.
Het bestuur is genoodzaakt de statuten te wijzigen. Voor culturele ANBI-instellingen geldt dat in de statuten moet worden vastgelegd dat bij opheffing de bestemming van het liquidatiesaldo  een andere ANBI-instelling moet zijn met een gelijke doelstelling.  
De agenda zal naar de leden worden gestuurd. De algemene vergadering wordt door de landenafdelingen in hun ledenvergadering voorbereid, waar leden worden gekozen die in de algemene vergadering stemrecht hebben. Nederland en Vlaanderen vaardigen elk dertien stemgerechtigden af en Zuid-Afrika drie. 


Nederlands-Vlaamse stadswandelingen
Recent en minder recent hebben verschillende instanties het initiatief genomen om in Nederlandse steden Vlaamse wandelingen en vice versa te organiseren. Een overzicht, laat staan een overkoepeling, van dergelijke initiatieven was er echter niet en een aantal van de wandelroutes is onder invloed van een wijzigend stadsbeeld ook niet langer actueel.
Het ANV wil nu het voortouw nemen om de beschikbare wandelingen te actualiseren en uit te breiden, vanzelfsprekend in overleg met de oorspronkelijke initiatiefnemers en auteurs. We doen hiervoor graag een beroep op de leden. Wilt u (met enkele andere leden) een bestaande route lopen om die te controleren en aan te passen, dan vernemen wij dat graag. Het gaat om wandelingen in Brussel, Mechelen, Nijmegen, Breda, Gent, Haarlem en Antwerpen. Ook ideeën voor nieuwe routes in andere steden zijn van harte welkom.


Visser-Neerlandiaprijzen 2020
Het bestuur is voornemens in het najaar een feestelijk programma samen te stellen ter ere van Herman Engels en het Reynaertgenootschap. Zij zijn de laureaten van de Visser-Neerlandiaprijs 2020.
Herman Engels krijgt de prijs als beloning voor zijn inzet om de Vlaamse (romantische) klassieke muziek internationaal te verspreiden waarmee hij een belangrijke rol vervult om de bekendheid van Vlaamse componisten te vergroten.
Aan het Reynaertgenootschap vzw uit Sint-Niklaas is een Visser-Neerlandiaprijs toegekend uit waardering voor de onvermoeibare inzet van het genootschap om de Reynaert te laten leven in het Waasland en daarbuiten, en de wijze waarop het jaarboek Tiecelijn openstaat naar en voor Noord en Zuid.


Winnaars compositiewedstrijd
Ter gelegenheid van het 125-jarig bestaan van het ANV in 2020 werd opnieuw samengewerkt met het Prinses Christina Concours voor een wedstrijd voor composities geïnspireerd door Maurice Ravels pianosuite Le Tombeau de Couperin. De wedstrijd is bedoeld voor jonge componisten van 12 tot en met 22 jaar. De twee ANV-prijzen werden gewonnen door Casper Groep met Impression in C, A, F, G, Eb en Bb en Maarten Bauer met Kenangan Abadi. De composities van de winnaars worden uitgevoerd tijdens de Pacificatielezing in Gent op 6 november 2021 en tijdens een prijswinnaarsconcert in Nederland, waarvan de datum nog niet bekend is.


Lezing De EU in de geglobaliseerde wereld, is er nog ruimte voor cultuur?
Sarah Schoenmaekers, de hoogleraar van de nieuwe leerstoel Europees recht, in het bijzonder de cultureel gecorrigeerde markteconomie, houdt op 24 juni 2021 op YouTube een lezing voor de afdeling Nederland.


Lezing De nieuwe zijderoute en haar invloed op de Vlaams-Nederlandse logistiek
Joost Hintjens, onderzoeker en docent aan de Universiteit Antwerpen in het departement Transport en Ruimtelijke Economie en redacteur van Neerlandia, houdt op 7 september 2021 een digitale lezing voor de afdeling Vlaanderen.


Boek in de kijker

Spreektaal op heterdaad
door Ludo Beheydt

Onlangs was er op Radio 1 van de VRT een verzoekprogramma waarin een taaldocente Nederlands voor anderstaligen aan de luisteraars vroeg om uitdrukkingen aan te leveren waarmee de Vlaming te pas en te onpas zijn spreektaal kruidt. Zij wou namelijk haar cursus opfrissen met idiomatisch dagelijks taaleigen waar anderstaligen telkens weer tegen aanbotsen als ze informeel met moedertaalsprekers omgaan. Nuttig taaleigen dus, maar vaak zo idiomatisch in de vorm en woordkeus dat je het niet goed uitgelegd terugvindt in je woordenboek, of dat je het alleen in zijn context kan verklaren, of dat het ontsnapt aan de regeltjes van grammatica.

U staat er wellicht niet zo vaak bij stil dat u dagelijks vrolijk gebruikmaakt van ho maar, hebbes, je bent me d’r eenthe, jeetje, doeidoei, huppakee, of dat u van die hele kleine woordjes als dan, toch, ook, maar, even, soms, eens zomaar gedachteloos in uw taalgebruik rondstrooit, en dat u om de haverklap vaste verbindingen als zeg maar, niet te filmen, echt waar, best wel lastig, da’s ’n goeie gebruikt

Lijntje Pronk, Speaking Dutch Like a Native: A Quick Guide to Colloquial Dutch, TaalbureauTXT, 2020, ISBN 978 90 820899 2 9, 116 pp.


Recensies

Groter dan de werkelijkheid
Dik van der Meulens biografie van dr. Hendrik Muller

door Frank Judo

Dik van der Meulen, Dr. Hendrik Muller: Wereldreiziger voor het vaderland 1859-1941, Querido, Amsterdam, 2020, ISBN 978 90 2141 930 5, 485 pp. Prijs: € 32,99.


Liefdeslessen over het Nederlands

door Marc van Oostendorp

Mira Feticu, Liefdesverklaring aan de Nederlandse taal, De Geus, Amsterdam, 2021, ISBN 978 90 445 4368 1, 215 pp. Prijs: € 20,-.


Het magazijn van de wereld: boekhandel in de Gouden Eeuw
Een vergeten aspect van de 17e-eeuwse bloei in de Republiek der Zeven Provinciën was het boekenbedrijf. Het was niet alleen een uiterst florerende handelstak, maar ook een bron van trots.

door Paul van Velthoven

Verboden boeken werden in deze catalogussen gewoon apart vermeld. Deze drukkers vervulden daardoor een belangrijke rol in de verspreiding van nieuwe ideeën

Andrew Pettegree & Arthur der Weduwen (Nederlandse vertaling Frits van der Waa), De boekhandel van de wereld: Drukkers, boekverkopers en lezers in de Gouden Eeuw, Atlas Contact, Amsterdam, 2019, ISBN 978 90 450 3499 7, 608 pp. Prijs: € 39,99.

Lees deze recensie


Kroniek

Tournee literaire debuutprijs De Bronzen Uil 
Maak kennis met de winnaar van De Bronzen Uil 2020. Beleef een interessant gesprek tussen auteur Machteld Siegmann en jurylid/recensent Marnix Verplancke over het winnende debuut De kaalvreter. De toegang is gratis en na het gesprek is er een signeersessie. 

De optredens staan in september gepland voor Antwerpen, Hasselt, Overijse, Brussel, Sittard, Winterswijk, Utrecht, Kortrijk, Deinze, Amsterdam, Breda en Terneuzen.  
Meer informatie


Archiefstukken over slavernij en slagenhandel digitaal ontsloten
Sinds 23 april 2021 heeft de website van het Nationaal Archief in Den Haag op de themapagina nationaalarchief.nl/slavernijverleden 1,9 miljoen archiefstukken over het Nederlandse slavernijverleden beschikbaar gesteld. Het nieuw gedigitaliseerde materiaal bestaat uit de archieven van onder meer de West-Indische Compagnie, het slavenhandelaarsbedrijf Middelburgse Commercie Compagnie, de Sociëteit van Berbice, de Sociëteit van Suriname en het archief van het bestuur van de Nederlandse Bezittingen op de Kust van Guinea. Zelfs het archief dat in Guyana was achtergebleven, is naar Nederland gebracht om te worden geconserveerd en gedigitaliseerd. De collectie omvat veel bijzondere bronnen, waaronder scheepsjournalen, ladingoverzichten, rekeningen, plantagelijsten en brieven afkomstig uit alle lagen van de samenleving en eerder verloren gewaande archieven. Veel van het materiaal is niet eerder onderzocht en geeft een goed beeld van de slavenhandel en het dagelijks leven in de verschillende koloniën. De pagina werd gelanceerd door demissionair minister van Cultuur, Onderwijs en Wetenschap Ingrid van Engelshoven tijdens het symposium Bronnen over slavernij en slavenhandel. (bron: Nationaal Archief)


37e Pacificatielezing in Gent
Manfred Sellink houdt op zaterdag 6 november 2021 om 15 uur de Pacificatielezing in de Pacificatiezaal van het stadhuis van Gent. De Pacificatielezingen worden jaarlijks afwisselend in Breda en Gent georganiseerd door de gelijknamige vereniging. Hiervoor worden sprekers uitgenodigd die de geest van het verdrag uit 1576 vertalen naar de hedendaagse tijd. Dit jaar is die eer voor Manfred Sellink, directeur van het Museum voor Schone Kunsten in Gent en daarvoor directeur van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen. Het muzikale programma tijdens de lezing wordt mogelijk gemaakt door het ANV. De twee werken van de winnaars van de compositiewedstrijd van het Prinses Christina Concours zullen worden uitgevoerd. De lezing wordt digitaal uitgezonden en is nadien terug te kijken. Meer informatie hierover (met duidelijkheid over mogelijke fysieke deelname) verschijnt in september op pacificatielezingen.org.


Kunst als verborgen verzet?
In de tentoonstelling Brueghel en tijdgenoten: Kunst als verborgen verzet? nodigt het Bonnefantenmuseum de bezoeker uit om de verhalen te ontdekken die schuilgaan achter De Kruisdraging van Pieter Brueghel de Jonge.

Voor schilders uit de lange 16e eeuw (1450-1650) bood deze Bijbelse voorstelling een overdaad aan sprekende, en zelfs satirische details, maar ook de gelegenheid om al dan niet bedekte kritiek op de eigentijdse maatschappelijke ongeregeldheden te uiten. Het iconische schilderij van Pieter Brueghel de Jonge wordt getoond als onderdeel van een indrukwekkende beeldtraditie, te midden van het werk van zijn voorgangers, tijdgenoten en ook de grootmeesters die na hem kwamen. In de omvangrijke tentoonstelling – ca. 75 werken in totaal, van de late middeleeuwen tot de hoge barok – kan de bezoeker zich vergapen aan werk van Albrecht Dürer, Lucas van Leyden, Quinten Massijs, Bernard van Orley, Jacob Jordaens en Peter Paul Rubens.

Tentoonstelling Brueghel en tijdgenoten: kunst als verborgen verzet te zien tot 4 juli 2021 (Er is een rijk geïllustreerde catalogus verschenen.) Bonnefantenmuseum, Maastricht
Meer informatie


 Alle Nederlandse provincies willen grensregio’s versterken
In een brief aan informateur Mariëtte Hamer pleit de Kring van commissarissen van de Koning op 17 mei 2021 ervoor dat de nieuwe Nederlandse regering in het regeerakkoord prioriteit dient te geven aan grensregio’s en buurlandenbeleid. Op het ingezette beleid van het vorige kabinet moet nu stevig worden doorgepakt. Grensoverschrijdende samenwerking dient een breed door het rijk gedragen verantwoordelijkheid te worden, zodat alle vakdepartementen hieraan invulling gaan geven. Dat moet gecoördineerd worden door een krachtig bewindspersoon met de juiste bevoegdheden, een goed ondersteuningsteam en adequate financiering. Samenwerking met de buurlanden heeft een unieke meerwaarde voor de ambities en uitdagingen waar de Nederlandse samenleving in Europa voor staat. Door hun ligging, ruimte en innovatiekracht hebben de grensregio’s een enorm ontwikkelpotentieel in samenwerking met de buren. De commissarissen roepen een nieuwe regering dan ook op om samen met de grensprovincies krachtig integraal beleid te ontwikkelen en uit te voeren, gericht zowel op de sociaaleconomische structuurversterking van de grensregio’s als op de grensoverschrijdende samenwerking zonder dat dat ten koste gaat van de al bestaande bilaterale samenwerkingsstructuren die met partners in de buurlanden zijn ontwikkeld. Het gaat erom dat juist deze structuren in capaciteit versterkt worden om antwoord te kunnen geven op de behoeften en kansen die zich voordoen.
De commissarissen doen vervolgens acht concrete voorstellen om de gewenste optimale samenwerking te bereiken, waaronder: “Trek lessen uit de coronacrisis. Als iets is duidelijk geworden, is dat we niet goed voorbereid waren op de grensoverschrijdende dimensie van een dergelijke pandemie. Wij zien het als een absolute noodzaak dat er een permanente structuur wordt ingericht die bij een nieuwe crisis direct paraat kan worden gemaakt, zowel op gebied van crisismanagement, gezondheidszorg als steunmaatregelen. En die voorkomt dat grenzen opnieuw moeten worden gesloten.” De brief is ondertekend door René Paas, Han Polman en Johan Remkes, resp. commissaris van de Koning in Groningen, Zeeland en Limburg namens de commissarissen van Fryslân, Drenthe, Overijssel, Gelderland, Flevoland, Noord-Holland, Utrecht, Zuid-Holland en Noord-Brabant.


Die jonghelinc sach op die suverlike,
Daer hi ghestade minne toe droech

Naar inhoudsopgave 2021/1

Naar boven