Taalboekenprijs 2023

De Taalboekenprijs 2023 is toegekend aan Het n-woord van taalhistoricus Ewoud Sanders. Hij ontving de prijs – 3000 euro en een oorkonde – op 30 september in de uitzending van De Taalstaat, uit handen van juryvoorzitter Geertje Slangen. Het is de vijfde keer dat deze taalboekenprijs is uitgereikt.

 

Het n-woord laat zien hoe we door de eeuwen heen zijn omgegaan met één bepaald woord, namelijk neger. Een eeuwenoud woord waar de laatste jaren een zwaar taboe op rust – waardoor veel mensen er enkel nog naar verwijzen met ‘het n-woord’. Ewoud Sanders neemt onder de loep hoe dit beladen woord door de eeuwen heen in woordenboeken, encyclopedieën en andere bronnen is omschreven, en maakt zo ook duidelijk hoe we keken (en kijken) naar slaafgemaakten en personen van kleur.

Nominaties Taalboekenprijs 2023

• Dwaaltaal. Aangenomen onwaarheden van onze tijd van Jurriën Rood. Over de platgeslagen betekenis van dooddoeners (zoals ‘Over smaak valt niet te twisten’) – en over hoe je daar ook anders naar kunt kijken. (Uitgeverij Noordboek)
• Je mag ook niets meer zeggen. Een nieuwe taal voor een nieuwe tijd van Mounir Samuel. Een nieuwe wereld waarin geen plaats is voor ongelijkwaardigheid, uitsluiting en onderdrukking, vraagt ook om een nieuwe taal. Wat is er allemaal nodig om tot die nieuwe taal te komen? (Uitgeverij Nieuw Amsterdam)
• Het n-woord. De geschiedenis van een beladen begrip van Ewoud Sanders. Over de historie van het woord neger in het Nederlands, van de zestiende eeuw tot nu, en over hoe de betekenisontwikkeling van dat woord ook een spiegel is van de samenleving. (Uitgeverij Prometheus)
• Rozen voor de zwijnen. De minstens 100 spreekwoorden van Bruegel van Ted van Lieshout. Een taalkundige rondleiding langs alle spreekwoorden en gezegden die staan afgebeeld op het schilderij De omgekeerde wereld van Pieter Bruegel de Oude. (Uitgeverij Leopold)
• Supergaaf. De overtuigende taal van Mark Rutte van Robbert Wigt. Een inventarisatie en analyse van de retorische trucs en technieken (met veel voorbeelden) van de zeer debatvaardige Mark Rutte. (Mazirel Pers)

Jury

Frits van Oostrom – universiteitshoogleraar en bestuurslid van Onze Taal, Ton den Boon – hoofdredacteur Van Dale en taalcolumnist bij dagblad Trouw, Peter Debrabandere – hoofdredacteur Neerlandia, namens het ANV, Vibeke Roeper – directeur Genootschap Onze Taal, Geertje Slangen – taalraadsvrouw bij de VRT en bestuurslid van Onze Taal.

Juryrapport Taalboekenprijs 2023