Frits Spits schenkt prijzengeld aan taalonderzoek

Voor een volle zaal met zo’n 1400 taalliefhebbers werd tijdens het congres van Onze Taal op zaterdag 7 oktober 2017 in het Beatrix Theater in Utrecht de Visser-Neerlandiaprijs van het ANV uitgereikt aan Frits Spits. René Appel hield de laudatio. ANV-voorzitter Wim van Gelder overhandigde de prijs: een oorkonde en een cheque van 15.000 euro. Spits ontving de prijs vanwege zijn inzet voor de Nederlandse taal tijdens zijn hele carrière.

Bij het radioprogramma De Avondspits, in de jaren zeventig van de vorige eeuw, zette de presentator het luisterend publiek al aan tot creatief taalgebruik via de ‘poplimerick’. En in de jaren negentig introduceerde hij ‘Tweespraak’, waarin luisteraars in één uitgebalanceerde zin een dialoog weergeven. Taalcreativiteit voor duizenden.

Tegenwoordig (vanaf 2013) maakt én presenteert Spits iedere zaterdag tussen 11 en 13 uur op NPO Radio 1 De Taalstaat. Het is een vrolijk en informatief programma dat wil vertellen hoe het met onze taal gaat. Alle uithoeken van het Nederlands komen erin aan bod. Het programma is razend populair. In het juryrapport werd het als volgt geformuleerd: “Het programma, waarvan Spits dé organiserende en enthousiasmerende motor is, heeft in drie jaar een grote naam en status verworven in taalland.”

In zijn dankwoord maakte Spits melding van de bestemming voor het geld. Het bedrag gaat voor het allergrootste deel naar prof. dr. Gerard Steen van de Universiteit van Amsterdam, die het geld zal gebruiken voor onderzoek naar de juiste metaforiek voor dementie. Met andere woorden: onderzoek naar de wijze waarop je mensen zo reëel mogelijk kunt voorlichten over deze afschuwelijke ziekte zonder dat je valse hoop wekt. Reële metaforen die de mensen, patiënten en verzorgenden, op de juiste manier kunnen uitleggen wat voor een ziekte het is en hoe je er het beste mee om kunt gaan.